حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
67
خواص الأشياء ( فارسى )
افسنتين و شيح ارمنى و درمنهء تركى و افتيمون و نمك قسطى و خردل و شحم حنظل و سعد هندى و راسن خشك از هريك سه درم ، كوفته و بيخته ، با دو چندان عسل بسرشند ، شربتى چهار مثقال . اطريفل شاه ترج : پوست هليلهء سياه و آمله و سناى مكّى از هريك ده درم ، شاهترج سى درم ، ريوند چينى و چوب گز از هريك دو درم ، مجموع كوفته و بيخته ، به روغن بادام چرب كنند و به وزن دو ادويه كشمش به آن بكوبند ، اوّل ادويه بكوبند ، ديگر با كشمش بكوبند . اطريفل افتيمون : جهت مادهء سودايى عظيم نافع بود ؛ صنعت آن : پوست هليلهء كابلى و پوست بليله و آمله از هريك ده درم ، سناى مكّى و تربد سفيد و افتيمون از هريك پنج درم ، شيطرج هندى سه درم ، بسفايح فستقى يك درم ، انيسون و نمك هندى از هريك دو درم ، كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند . نوع ديگر : طبع را نرم دارد و معده از صفرا و بلغم پاك كند ؛ صنعت آن : هليلهء زرد و هليلهء كابلى و بليله و آمله از هريك ده درم ، بيخ سوسن پنج درم ، تربد بيست درم ، زنجبيل سه درم ، شيطرج هندى سه درم ، خيربوّا و گل قرفه و دارچينى از هريك دو درم ، شاهترج ده درم ، گل سرخ پنج درم ، كوفته و بيخته ، به عسل بسرشند ، شربتى پنج درم . اطريفل غرور : خداوند خناق و خنازى را سود دارد ؛ صنعت آن : هليلهء سياه پانزده درم ، بليله و آمله و تربد از هريك هفت درم ، افتيمون ده درم ، سناى مكى و بسفايج فستقى و اسطوخودّوس از هريك پنج درم ، شيطرج و زرنباد و غاريقون از هريك سه درم ، انيسون و مصطكى و خيربوّا و قرنفل و جوزبوّا و سنبل از هريك دو درم ، نوشادر سه درم ، غدنّه كه در گردن گوسفند مىباشد خشك كرده پنج درم ، كوفته و بيخته ، به عسل بسرشند . اطريفلى : كه خداوند بهق و برص سفيد و بيمارى بلغمى را سود كند ؛ صنعت آن : هليلهء كابلى بيست درم ، بليله و آمله از هريك ده درم ، برنك كابلى پانزده درم ، شيطرج و سعد و زنجبيل از هريك سه درم ، سادج هندى و بسفايج و اسطوخودّوس و غاريقون از هريك شش درم ، قسط سه درم ، كندر و انيسون و مصطكى و قرنفل و خيربوّا و جوزبوّا از هريك دو درم ، فلفل و دارفلفل و نارمشك از هريك چهار درم ، كوفته و بيخته ، با عسل بسرشند . اطريفلى : كه خداوندگر و خارش و سعفه را سود دارد ؛ صنعت آن : هليلهء زرد چهل درم ، هليلهء كابلى سى درم ، بليله و آمله از هريك بيست درم ، سناى مكّى بيست درم ، ريوند چينى ده